
ارزیابی خسارت بلایای طبیعی در حوزه کشاورزی با فناوری سنجش از دور
ارزیابی خسارتهای ناشی از بلایای طبیعی به روشهای متعددی مورد واکاوی قرار میگیرد و بهترین راهکار روش ترکیبی استفاده از فناوری سنجش از دور، سیستم اطلاعات جغرافیایی، هواپیماهای بدون سرنشین(پهپادها) و مطالعات میدانی است.
از طریق تصاویر نوری با وضوح بالا و حسگرهای فعال، فناوری های سنجش از راه دور کارایی قابل توجهی را در تعیین کمیت آسیب پس از فاجعه، نظارت بر بازیابی و بازسازی نشان دادهاند.
یکی از دلایل اصلی این پیشرفت سریع، معرفی تصاویر ماهواره ای با وضوح بالا و تجاری در دسترس بوده است.
در جایی که این فناوریها در گذشته عمدتا برای سازمانهای دولتی (عمدتاً نظامی) در دسترس بودند، اکنون به راحتی در دسترس عموم قرار گرفتهاند. تأثیر این توسعه در حوزه مدیریت بلایا بسیار محسوس بوده است.
تصاویر رقومی ماهوارهای به عنوان یکی از منابع اطلاعات مکانی نسبت به سایر متابع متداول(نظیر نقشهها) دارای مزایایی از جمله پوشش فراوان، نیاز کمتر به انجام عملیات نقشهبرداری، هزینه کمتر و همچنین به روز بودن اطلاعات میباشند که استفاده از آنها را برای کاربر جهت بررسی و کشف تغییرات کاربری زمین در هنگام وقوع بلایای طبیعی اجتناب ناپذیر مینماید.
تجزیه و تحلیل تصاویر ماهوارهای به صورتی که برای برنامهریزان و مدیران قابل استفاده باشد، کارآمدترین راه حل جهت تولید اطلاعات مکانی بروز و دقیق است.
سیل
سیل پدیدهای پیچیده است که بر اثر عوامل طبیعی و انسانی ایجاد میشود. درک دقیق این پدیده برای پیشگیری، مدیریت و مقابله با آن بسیار مهم است.
نقشه برداری و یایش سیلاب
نقشه برداری دقیق سیل و پایش در زمان واقعی برای مدیریت موثر سیل بسیار مهم است. پلتفرمهای سنجش از راه دور مانند ماهوارهها، تصاویر هوایی و وسایل نقلیه هوایی بدون سرنشین (پهپاد) امکان جمعآوری دادههای با وضوح بالا را در مناطق بزرگ فراهم میکنند.
از این داده ها برای ایجاد نقشه های سیل استفاده می شود که میزان و شدت سیل را نشان می دهد. از طریق سنجش از دور، ذینفعان می توانند مناطق آسیب پذیر را شناسایی کنند، پیشرفت سیل را ردیابی کنند و بزرگی فاجعه را ارزیابی کنن. این نقشه ها به عنوان یک منبع ارزشمند برای برنامه ریزی واکنش اضطراری، استراتژی های تخلیه و تخصیص منابع عمل می کنند.
ارزیابی خسارت سیل
پس از وقوع سیل، ارزیابی میزان خسارت برای واکنش موثر و تلاشهای بازیابی بسیار مهم است. تکنیک های سنجش از دور امکان ارزیابی سریع و جامع آسیب را فراهم می کند.
تصاویر ماهوارهای با وضوح بالا و بررسیهای هوایی اطلاعات دقیقی در مورد آسیبهای زیرساختی، تغییرات پوشش زمین و تأثیر بر اکوسیستمها ارائه میدهند.
از طریق تجزیه و تحلیل سنجش از دور، مقامات می توانند تلاش های امدادی را اولویت بندی کنند، خسارات اقتصادی را تخمین بزنند، و برای بازسازی و بازسازی برنامه ریزی کنند.
آتش سوزی
آتشسوزیها ارتباط نزدیکی با فعالیتهای انسانی و تغییرات آب و هوایی جهانی دارند، اما بر سلامت انسان، ایمنی، محیط زیست و کشاورزی نیز تأثیر میگذارند. توانایی درک دینامیک آتش سوزی برای مدیریت اثرات آتش سوزی بر زیرساخت ها و محیط های طبیعی مهم است. پهپادها، وسایل نقلیه هوایی بدون سرنشین (UAV) و فناوری سنجش از راه دور میتوانند در ارزیابی خطر آتشسوزی در مناطق وسیع بسیار ارزشمند باشند.
کاربردهای فناوری های سنجش از دور در مدیریت آتش سوزی :
- کاربردهای مرتبط با مدیریت شرایط قبل از آتش سوزی (نقشه برداری خطر آتش سوزی، مکانیابی نواحی مستعد آتشسوزی، نقشه برداری سوخت)
- نظارت بر شرایط آتش سوزی (تشخیص حریق، تشخیص نقاط داغ، پارامترهای حرارتی آتش سوزی و غیره)
- مدیریت شرایط پس از آتش سوزی (منطقه سوخته)، نقشه برداری، شدت سوختگی
- ارزیابی های بازیابی پوشش گیاهی پس از آتش سوزی
- امکان شناسایی و پایش لحظهای مناطق آتشسوزی
- برآورد میزان خسارات ناشی از آتشسوزی(سطح آتشگرفته)
- برآورد مساحت و پایش تغییرات وضعیت پیشروی آتش سوزی جنگل ها، مناطق حفاظت شده
- اعلان و هشدار به کاربران و مدیران سازمانها جهت مهار آتش سوزی با کمک داده های هواشناسی
فناوریهای جغرافیایی ابزاری کمهزینه و چند زمانی برای انجام تحقیقات و ارزیابیهای آتشسوزی در مقیاس محلی، منطقهای و جهانی ارائه میکنند.

خشکسالی
به دلیل تغییرات جهانی و فشار جمعیت، خشکسالی از جدی ترین مخاطرات طبیعی بوده که منجر به از دست دادن محصولات کشاورزی و ویرانی اقتصادی در بسیاری از مناطق شده و در نهایت افراد بیشتری را در سطح جهان از هر خطر طبیعی دیگری تحت تاثیر قرار داده است. استفاده از سنجش از دور و GIS به طور بالقوه می تواند کمک بیشتری به ارزیابی و پایش خشکسالی داشته باشد.
کاربردهای فناوری های سنجش از دور در مدیریت خشکسالی :
• بررسی میزان خسارت خشکسالی در سطوح ملی و منطقه ای
• تهیه نقشه های برآورد میزان خسارت
• طبقه بندی شدت خشکسالی
• امکان پایش روند خشکسالی و ارائه گزارش

زلزله
زمین لرزه ها مدت هاست که به عنوان یکی از محرک های اصلی رانش زمین در سراسر زمین شناخته شده اند. زمین لغزش های ناشی از زلزله با تأثیرات مستقیم و غیرمستقیم و درازمدت خود مانند زیرساخت های آسیب دیده، افزایش جریان زباله و سیل های مرتبط با شکست سدهای زمین لغزش و تجمع رودخانه ها در پایین دست، جامعه ما را تهدید می کند.
بررسی زمین لغزشهای زمینلرزهای در سالهای اخیر به دلیل نتایج احتمالی خسارات جانی و ویرانی اقتصادی مورد توجه زیادی قرار گرفته است. با توسعه سریع GIS و فناوری های سنجش از دور، پیشرفت های ارزشمندی در زمینه تحقیقات زمین لغزش های ناشی از زلزله حاصل شده است.
توانایی و کارایی استخراج دادههای زمین لغزشهای ناشی از زلزله در مقیاس بزرگ و عظیم بسیار بهبود یافته است. تعداد و کیفیت ثبت زمین لغزش های ناشی از زلزله در حال افزایش است.
مدلهای ارزیابی حساسیت، خطر و ریسک زمین لغزشهای ناشی از زلزله پیشرفتهتر و دقیقتر میشوند و توانایی پردازش دادههای مقیاس بزرگ و با دقت بالا قویتر است.
فن آوری های سنجش از دور و GIS توانایی جمع آوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل کلان داده زمین لغزش های ناشی از زلزله را تا حد زیادی بهبود بخشیده است.
علاوه بر این، فناوریهای سنجش از دور و GIS پیشرفت قابل توجهی در شناسایی، نقشهبرداری، پایش، هشدار اولیه و ارزیابی خطر زمین لغزشهای ناشی از زلزله را ارتقا دادهاند.

ارزیابی خسارت بلایای طبیعی در حوزه کشاورزی:
شرکت فضاکاو با تلفیق تصاویر ماهواره ای (اپتیک و راداری) و هوایی (پهپاد) الگوریتمهای برآورد خسارت توسعه پیدا کرده و امکان برآورد خسارتهای مختلف در حوزه کشاورزی با صحت بالا و در سریع ترین زمان امکان پذیر میباشد.
تیم فضاکاو با برآورد دقیق تلفات در مزرعه برای محصولات کشاورزی، می تواند مباحث مستمر مربوط به اتلاف مواد غذایی و ضایعات ملی و تصمیمات تجاری در سطح مزرعه را که تأثیرات بالقوه مثبتی در زنده ماندن مزرعه و بهره وری از منابع را دارد، آگاه سازد..
مراحل انجام برآورد خسارات:
- نمونه برداری زمینی با استفاده از فتوگرامتری هوایی
- کالیبره کردن تصاویر ماهواره ای با استفاده از داده های حاصل از تصاویر پهپادی
- استفاده از داده های حاصل از تصاویر پهپادی
- استفاده از شاخص های پوشش گیاهی
- رسم فنولوژی قبل و بعد از خسارت برای تشخیص بهتر مناطق خسارت دید
